‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ’ କୁ ନେଇ କଂଗ୍ରେସର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ୧୯୩୭ ଭଳି ପାର୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଗାନ ହେବ ଗୀତର ପ୍ରଥମ ୨ ଛନ୍ଦ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କମିଟି (ସିଡବ୍ଲୁସି) ବନ୍ଦେ ମାତରମକୁ ନେଇ ପାର୍ଟିର ୧୯୩୭ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ପୁଷ୍ଟି କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି ଯେ ଜାତୀୟ ଗୀତର ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଛନ୍ଦ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଗାନ ହେବ, ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗୀତକୁ ନେଇ ନୂଆକରି ଦେଶରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ନିଆଯାଇଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ବୁଧବାର ସିଡବ୍ଲୁସି ବୈଠକରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଛି, ଏଥିରେ ଅନେକ ନେତା ୧୯୩୭ରେ ପାର୍ଟି ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ଦୋହରାଇଛନ୍ତି।
କଂଗ୍ରେସର କହିବା କଥା ହେଉଛି ଦଳର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୭ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପରିଷଦ ବୈଠକରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଧାରିତ, ସେତେବେଳେ ପାର୍ଟି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ଯେ ଦଳର ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନଙ୍କରେ କବିତାର ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଛନ୍ଦ ଗାନ କରାଯିବ।
କଂଗ୍ରେସ କାହିଁକି ଗାଉଛି ୨ଟି ଛନ୍ଦ?
୧୯୩୭ ମସିହାର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବନ୍ଦେ ମା ତରମର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍କରଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ଏବଂ ପୃଷ୍ଠଭୂମିର ଲୋକଙ୍କୁ ସାମିଲ କରୁଥିବା ଜାତୀୟ ସଭାମାନଙ୍କ ଲାଗି ଏହାର ଉପାଦେୟତା ନେଇ ହୋଇଥିବା ବିତର୍କ ପରେ ଆସିଥିଲା। ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପଧ୍ୟାୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ୧୮୭୫ରେ ରଚିତ ଓ ପରେ ଆନନ୍ଦ ମଠରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଗୀତର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦୁଇ ଛନ୍ଦ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଛନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏଥିରେ ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଛନ୍ଦ ମାତୃଭୂମିର ପ୍ରଶଂସା ରେ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପରବର୍ତ୍ତି ଛନ୍ଦମାନଙ୍କରେ ଧାର୍ମିକ ଓ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକଙ୍କ ସମାବେଶ ରହିଛି।
କଂଗ୍ରେସ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧୃତ ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀ ଅନୁସାରେ ୧୯୩୭ ମସିହାରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରବିନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କୁ ଲିଖିତ ଏକ ପତ୍ରରେ ଠାକୁର ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଛନ୍ଦକୁ ପୃଥକ ପୃଥକ ମନେ କରାଯାଇ ପାରେ, କାରଣ ଏହା ଏକ ବ୍ୟାପକ ଜାତୀୟ ଗୀତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତି ଛନ୍ଦମାନଙ୍କରେ ଏପରି କଳ୍ପନା ସବୁ ରହିଛି ଯାହା ଏହାକୁ ସମାବେଶୀ ଜାତୀୟ ସଭା ନିମନ୍ତେ ଅନୁପଯୁକ୍ତ କରିପାରେ। ଏହା ପରେ ସିଡବ୍ଲୁସି ସାର୍ବଜନିକ ଓ ଜାତୀୟ ସଭାମାନଙ୍କରେ କେବଳ ୨ଟି ଛନ୍ଦ ଗାଇବା ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
୧୯୩୭ର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆୟୋଜକଙ୍କୁ ବନ୍ଦେ ମାତରମ ସହିତ ଅଥବା ଏହା ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟ ଆପତ୍ତିଜନକ ଜାତୀୟ ଗୀତଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବାକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲା। ତେବେ ଜାବାହାରଲାଲ ନେହେରୁ ପରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସପକ୍ଷରେ ତର୍କ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କବିତାର ଉତ୍ତରାର୍ଦ୍ଧରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଧାର୍ମିକ ଓ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ସନ୍ଦର୍ଭ ଥିଲା ଯାହାକୁ ଜାତୀୟ ସଭାରେ ସବୁ ସମୂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମାନ ରୂପେ ସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇ ପାରିନଥାନ୍ତା। ତେବେ ୧୯୩୭ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେଶରେ ଏବେବି ରାଜନୈତିକ ବିତର୍କର ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇ ରହିଛି। ସମାଲୋଚକଙ୍କ ତର୍କ ହେଉଛି ଗୀତକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଛନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ କରିବା ସଂଖ୍ୟାଲଘୁଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ସମାୟୋଜିତ କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଥିଲା।
ତେବେ କଂଗ୍ରେସ ଏହାକୁ ପ୍ରଥମରୁ କହି ଆସୁଛି ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଗୀତର ଜାତୀୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ସଂରକ୍ଷିତ କରିବା, ଏହା ସହିତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା କଥା ହେଲା ବିଭିନ୍ନ ସମୂଦାୟର ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ସଭାମାନଙ୍କରେ ଯେପରି ଗାନ କରାଯାଇ ପାରିବ। ଏଥିରେ ସିଡବ୍ଲୁସିର ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପୁଣିଥରେ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ନେଇ ଆସିଛି ଓ ପାର୍ଟି ପୁଷ୍ଟି କରିଛି ଯେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ୧୯୩୭ ସଂସ୍କରଣର ଅନୁସରଣ କରିବ ଓ କେବଳ ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଛନ୍ଦ ହିଁ ଗାନ କରିବ।
