ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ‘ବେଟି ବଚାଓ ବେଟି ପଢ଼ାଓ’ ଯୋଜନାକୁ ୧୧ ବର୍ଷ ପୂରଣ ହୋଇସାରିଛି । ସରକାର ଯୋଜନାକୁ ନେଇ ପଚରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଲୋକସଭାରେ ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି । ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୫ରୁ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯୋଜନା ଉପରେ ୧,୦୭୫.୩୭ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଇଛି । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସାରା ଦେଶରେ ୭୮,୩୦୫ଟି ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରାଯାଇଛି । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକରେ ୩.୩୭ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ।
ଯୋଜନାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା, କନ୍ୟା ଭ୍ରୂଣ ହତ୍ୟା ରୋକିବା ଏବଂ ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଠପଢ଼ାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଥିଲା । ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଲିଙ୍ଗଗତ ଅନୁପାତ ୨୦୧୪-୧୫ରେ ୯୧୮ରୁ ବଢ଼ି ୨୦୨୫-୨୬ରେ ୯୨୯ ହୋଇଛି । ସେହିପରି ଝିଅମାନଙ୍କ ଗ୍ରସ୍ ଏନରୋଲମେଣ୍ଟ ରେସିଓ (GER) ୭୫.୫୧%ରୁ ବଢ଼ି ୮୩.୪%ରେ ପହଞ୍ଚିଛି ।
ଦେଶରେ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ପଢ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ସରକାରଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ‘ବେଟି ବଚାଓ ବେଟି ପଢ଼ାଓ’କୁ ଏହି ବର୍ଷ ୧୧ ବର୍ଷ ପୂରଣ ହୋଇଛି । ଏହି ଅବସରରେ ଲୋକସଭାରେ ଅନେକ ସାଂସଦ ଯୋଜନାର ସମୀକ୍ଷା, ଏହାର ପରିଣାମ ଏବଂ ଆଗାମୀ ରଣନୀତିକୁ ନେଇ ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ ।
ଟିଭି ୯ ହିନ୍ଦୀର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସାବିତ୍ରୀ ଠାକୁର ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଲିଖିତ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ଯୋଜନାର ପୂରା ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା ।
ସରକାରଙ୍କ ଉତ୍ତର ଅନୁସାରେ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ହେଲଥ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଇନଫରମେସନ୍ ସିଷ୍ଟମର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତରେ ରେସିଓରେ ସୁଧାର ଦେଖାଯାଇଛି । ପାଠପଢ଼ା ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଇଛି । ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର UDISE ଡାଟା ଅନୁସାରେ, ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଲେଭେଲରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ଗ୍ରସ୍ ଏନରୋଲମେଣ୍ଟ ରେସିଓ (GER) ୨୦୧୪-୧୫ ର ୭୫.୫୧% ରୁ ବଢ଼ି ୨୦୨୫-୨୬ ରେ ୮୩.୪% ହୋଇଯାଇଛି । ସରକାର ଏହାର ଶ୍ରେୟ ‘ସମଗ୍ର ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନ’ ଅଧୀନରେ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରୟାସକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ପଞ୍ଚଦଶ ବିତ୍ତ ଆୟୋଗ ଅବଧିରେ ‘ବେଟି ବଚାଓ ବେଟି ପଢ଼ାଓ’କୁ ମିଶନ ଶକ୍ତିର SAMBAL ବ୍ରାଞ୍ଚର ଅଂଶ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏବେ ଏହା ଦେଶର ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅନେକ ବିଭାଗ ସହ ମିଶି ଲାଗୁ କରାଯାଉଛି । ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବା ଗତିବିଧି ଉପରେ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା ଥିଲା । ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଯୋଜନା ଏବେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଜାତୀୟ ଅଭିଯାନ ପାଲଟିସାରିଛି । ଏଥିରେ ସରକାରୀ ଏଜେନ୍ସି, ମିଡିଆ, ସିଭିଲ୍ ସୋସାଇଟି ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକ ସମସ୍ତେ ଯୋଡ଼ିହୋଇଛନ୍ତି ।
ସରକାରଙ୍କ ସତ୍ୟରେ ସୁଧାର ଆସିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି । କିନ୍ତୁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମାନିବା କଥା ଯେ ପ୍ରକୃତ ଆହ୍ୱାନ ଏବେ ବି ବାକି ଅଛି । ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସେକ୍ସ ରେସିଓ ୯୨୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ସକାରାତ୍ମକ ସଙ୍କେତ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏବେ ବି ପ୍ରାକୃତିକ ସ୍ତର ପ୍ରାୟ ୯୫୦ରୁ କମ ଅଛି । ସେହିପରି, ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ନାମଲେଖା ବଢ଼ିବା ଭଲ କଥା, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଏବଂ ରୋଜଗାର ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଏବେ ବି ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ ରହିଛି ।
